اسپوندیلوآرتریت
گروهی از بیماری‌های التهابی که ستون فقرات و مفصل‌های دیگر را می‌گیرند. اسپوندیلیت آنکیلوزان و آرتریت پسوریاتیک از شناخته‌شده‌ترین آن‌ها هستند. بیشتر از نوجوانی یا جوانی شروع می‌شوند و آرام پیش می‌روند.
این بیماری چیست؟
اسپوندیلوآرتریت نام گروهی از بیماری‌هاست که در آن‌ها ستون فقرات و بخش‌های دیگر بدن ملتهب می‌شوند. دو نوع از آن را بیشتر می‌بینیم:
- اسپوندیلیت آنکیلوزان و نوع محوری بدون تغییر در رادیوگرافی. هر دو ستون فقرات را می‌گیرند. فرقشان این است که در اولی تغییرات در رادیوگرافی پیداست و در دومی گاهی فقط در MRI.
- آرتریت پسوریاتیک. مفصل‌ها را درگیر می‌کند و در بعضی افراد مبتلا به بیماری پوستی پسوریازیس پیدا می‌شود، گاهی سال‌ها بعد از آن.
علت دقیق روشن نیست. در اسپوندیلیت آنکیلوزان ارتباطی با ژن HLA-B27 دیده شده است.
چه نشانه‌هایی دارد؟
در نوع محوری:
- درد و خشکی کمر، که آرام طی ماه‌ها یا سال‌ها پیدا می‌شود و ممکن است بیاید و برود
- درد و ورم بخش‌های دیگر بدن، مثل جایی که تاندون به استخوان می‌چسبد
- خستگی شدید
- گاهی درد و قرمزی چشم (یووئیت)
این نوع بیشتر در نوجوانان و جوانان شروع می‌شود.
در آرتریت پسوریاتیک:
- درد، ورم و خشکی یک یا چند مفصل
- ورم کامل یک انگشت دست یا پا
- تغییر رنگ ناخن یا فرورفتگی‌های ریز در آن
- خستگی
نشانه‌ها اول صبح بدتر است و با حرکت بهتر می‌شود.
چطور بررسی می‌شود؟
آزمایش خون، تصویربرداری (رادیوگرافی، سونوگرافی و MRI) و گاهی آزمایش مایع مفصل. پزشک کمر، مفصل‌ها، پوست و ناخن را با هم می‌بیند.
درمان در کل چه شکلی دارد؟
این بیماری‌ها درمان قطعی ندارند و آسیب ایجادشده برنمی‌گردد، ولی درمان نشانه‌ها را کم می‌کند و به عقب انداختن پیشرفت بیماری کمک می‌کند. سیر بیماری از فردی به فرد دیگر خیلی فرق دارد.
- ورزش و فیزیوتراپی: برای کم کردن درد و خشکی و حفظ انعطاف ستون فقرات.
- داروهای ضدالتهاب: برای درد و التهاب.
- داروهای تعدیل‌کننده (DMARD): در آرتریت پسوریاتیک متوسط تا شدید. اثرشان چند ماه طول می‌کشد.
- داروهای بیولوژیک: مثل مهارکننده‌های TNF.
- تزریق کورتون در مفصل: در بعضی موارد.
- جراحی: به‌ندرت لازم می‌شود.
چه کاری از خودتان برمی‌آید؟
- مرتب ورزش کنید. پیاده‌روی، شنا و یوگا فشار کمی به مفصل می‌آورند.
- سیگار نکشید.
- اگر اضافه‌وزن دارید، وزن کم کنید تا فشار مفصل‌ها کمتر شود.
- داروی گیاهی مصرف نکنید، چون ممکن است با داروهایتان تداخل کند.
کی فوری کمک بگیرید؟
- چشم: درد چشم، حساسیت به نور، قرمزی زیاد یا تاری دید همان روز باید بررسی شود. از دست رفتن بینایی اورژانس است.
- کمر: کمردرد با ضعف، بی‌حسی یا سوزن‌سوزن شدن هر دو پا، بی‌حسی ناحیهٔ تناسلی یا مشکل تازه در ادرار و مدفوع اورژانس است.
- ستون فقرات: درد ناگهانی و شدید ستون فقرات ممکن است شکستگی باشد، چون این بیماری استخوان را ضعیف می‌کند.
فهرست کامل نشانه‌های خطر را بخوانید.
پرسش‌های پرتکرار
رادیوگرافی کمرم طبیعی است. می‌شود این بیماری را داشته باشم؟
بله. در نوعی از این بیماری تغییرات ستون فقرات در رادیوگرافی دیده نمی‌شود، ولی گاهی در MRI پیداست. نشانه‌ها و درمان هر دو نوع شبیه هم است.
HLA-B27 من مثبت است. یعنی این بیماری را دارم؟
این ژن با بیماری ارتباط دارد، ولی فقط یکی از قطعه‌های پازل است. تشخیص با نشانه‌ها، معاینه و تصویربرداری کامل می‌شود.
پسوریازیس ندارم. ممکن است آرتریت پسوریاتیک داشته باشم؟
اگر درد، خشکی و ورم مفصل دارید که برمی‌گردد، حتی بدون پسوریازیس باید بررسی شود.
با کمردرد ورزش کنم؟
بله، ورزش جزو اصلی درمان این بیماری است. نوع آن را با پزشک یا فیزیوتراپ مشخص کنید و اگر درد تازه یا ناخوشی پیدا شد، ورزش را قطع کنید و بپرسید.
گام اول، کنار هم گذاشتن نشانه‌ها.
برای نوبت به صفحهٔ نوبت بروید یا با پشتیبانی صحبت کنید. جواب آزمایش‌های قبلی و فهرست داروهایتان را هم آماده کنید.