لوپوس
لوپوس بیماری خودایمنی بلندمدتی است که می‌تواند پوست، مفصل، کلیه، قلب و بخش‌های دیگر بدن را بگیرد. نشانه‌هایش از فردی به فرد دیگر فرق دارد، و با درمان بسیاری از بیماران بیماری را مهار می‌کنند.
این بیماری چیست؟
در لوپوس دستگاه ایمنی به بافت‌های خود بدن حمله می‌کند. این حمله التهاب می‌سازد و ممکن است در پوست، مفصل، کلیه، قلب، ریه، خون یا مغز آسیب دائمی بگذارد. علت دقیق آن معلوم نیست. ژن‌ها، نور آفتاب، عفونت‌های ویروسی، بعضی داروها و سیگار از عواملی هستند که ممکن است آن را به راه بیندازند.
لوپوس در زنان حدود نه برابر مردان دیده می‌شود و بیشتر بین ۱۵ تا ۴۵ سالگی شروع می‌شود، ولی در هر سنی ممکن است پیدا شود.
چه نشانه‌هایی دارد؟
نشانه‌ها از فردی به فرد دیگر خیلی فرق دارند و ممکن است در طول زمان تغییر کنند. نشانه‌های اصلی این‌ها هستند:
- درد مفصل و عضله
- خستگی شدیدی که با استراحت برطرف نمی‌شود
- بثورات بعد از آفتاب، اغلب روی بینی و گونه‌ها
این‌ها هم ممکن است دیده شوند:
- تب، ریزش مو و کاهش وزن
- زخم دهان یا بینی که معمولاً درد ندارد
- تغییر رنگ انگشتان در سرما یا استرس (پدیدهٔ رینود)
- درد قفسهٔ سینه هنگام نفس عمیق
- ورم پا یا اطراف چشم
لوپوس معمولاً دوره‌ای است: هفته‌هایی بدتر می‌شود و بعد آرام می‌گیرد. این حمله‌ها قابل پیش‌بینی نیستند.
چطور بررسی می‌شود؟
تشخیص همیشه آسان نیست، چون نشانه‌ها شبیه بیماری‌های دیگرند. پزشک نشانه‌ها را کنار آزمایش خون و ادرار می‌گذارد. اگر احتمال درگیری اندام‌ها باشد، تصویربرداری از قلب، کلیه یا اندام‌های دیگر هم لازم می‌شود. بعد از تشخیص هم آزمایش منظم خون و ادرار ادامه دارد تا کم‌خونی و مشکل کلیه زود پیدا شود.
درمان در کل چه شکلی دارد؟
شدت لوپوس از خفیف، با درگیری پوست و مفصل، تا شدید، با آسیب اندام‌ها، متغیر است و درمان هم با همین شدت تعیین می‌شود.
- هیدروکسی‌کلروکین: برای خستگی و مشکل پوست و مفصل. چند هفته طول می‌کشد تا اثر کند. کسانی که طولانی مصرف می‌کنند معاینهٔ منظم چشم لازم دارند.
- داروهای ضدالتهاب: برای درد مفصل و عضله.
- کورتون: به شکل قرص، تزریق یا پماد.
- داروهای کاهندهٔ ایمنی و بیولوژیک: برای بیماری شدید.
لوپوس درمان قطعی ندارد، ولی هرچه زودتر پیدا و درمان شود بهتر مهار می‌شود.
چه کاری از خودتان برمی‌آید؟
- ضدآفتاب با ضریب بالا بزنید و کلاه بگذارید.
- کارهایتان را تقسیم کنید تا زیاد خسته نشوید، و حتی در روزهای بد کمی فعال بمانید.
- سیگار نکشید، چون لوپوس را بدتر می‌کند.
- غذای متعادل بخورید و کلسیم و ویتامین D را از پزشک بپرسید.
- فشار خونتان را اندازه بگیرید. فشار بالا می‌تواند نشانهٔ درگیری کلیه باشد.
کی فوری کمک بگیرید؟
- ورم پا یا صورت، ادرار کف‌آلود یا فشار خون بالا: زود به پزشک خبر بدهید، چون ممکن است کلیه درگیر باشد.
- درد قفسهٔ سینه، تنگی نفس، تشنج، گیجی یا تب: همان روز کمک بگیرید.
فهرست کامل نشانه‌های خطر را بخوانید.
پرسش‌های پرتکرار
لوپوس مسری است؟
نه. لوپوس از دستگاه ایمنی خود بدن می‌آید و از کسی به کس دیگر منتقل نمی‌شود.
چرا باید آزمایش ادرار بدهم، وقتی کلیه‌ام درد ندارد؟
درگیری کلیه در لوپوس ممکن است نشانهٔ روشنی نداشته باشد. آزمایش ادرار و خون کمک می‌کند مشکل زود پیدا شود.
می‌توانم بیرون بروم و آفتاب بگیرم؟
نور آفتاب می‌تواند بثورات را ایجاد کند یا بدتر کند. ضدآفتاب با ضریب بالا و کلاه کمک می‌کند و بهتر است زیر آفتاب مستقیم ننشینید.
با لوپوس می‌توانم بچه‌دار شوم؟
بسیاری از بیماران می‌توانند، ولی بارداری باید با پزشک برنامه‌ریزی شود. راهنمای بارداری را در صفحهٔ راهنمای بیمار بخوانید.
گام اول، کنار هم گذاشتن نشانه‌ها.
برای نوبت به صفحهٔ نوبت بروید یا با پشتیبانی صحبت کنید. جواب آزمایش‌های قبلی و فهرست داروهایتان را هم آماده کنید.