بهجت و واسکولیت
واسکولیت یعنی التهاب رگ‌های خونی. بیماری بهجت یکی از شکل‌های آن است و در خاورمیانه بیشتر دیده می‌شود. در این صفحه نشانه‌های بهجت، آرتریت سلول غول‌آسا و زمان‌هایی که نباید منتظر ماند را می‌خوانید.
واسکولیت چیست؟
واسکولیت یعنی التهاب رگ‌های خونی. رگ ملتهب ممکن است تنگ شود و خون کمتری به اندام برساند، پس نشانه‌ها به این بستگی دارد که کدام رگ‌ها درگیرند. انواع مختلفی دارد و در این صفحه دربارهٔ دو نوع حرف می‌زنیم.
بیماری بهجت
بهجت بیماری نادری است که با التهاب رگ‌ها و بافت‌ها همراه است. علت دقیق آن معلوم نیست، ولی ژن‌ها و عوامل محیطی نقش دارند. این بیماری در خاورمیانه، شرق آسیا و کشورهای مدیترانه بیشتر است و نشانه‌ها اغلب در دههٔ بیست و سی زندگی شروع می‌شوند.
نشانه‌ها
- زخم دهان و زخم تناسلی
- قرمزی و درد چشم و تاری دید
- جوش‌های شبیه آکنه
- سردرد
- درد، خشکی و ورم مفصل‌ها
بیماری دوره‌ای است: نشانه‌ها شدید می‌شوند و بعد فروکش می‌کنند. در موارد شدید، خطر از دست رفتن بینایی یا سکتهٔ مغزی وجود دارد.
تشخیص
آزمایش قطعی وجود ندارد. آزمایش خون و ادرار، تصویربرداری، نمونه‌برداری از پوست و آزمون پاترژی برای بررسی نشانه‌ها یا رد علت‌های دیگر به‌کار می‌روند. در آزمون پاترژی پوست را با سوزن می‌زنند تا ببینند یکی دو روز بعد نقطهٔ قرمز خاصی پیدا می‌شود یا نه.
به‌طور معمول، وقتی تشخیص با اطمینان داده می‌شود که در ۱۲ ماه گذشته دست‌کم سه بار آفت دهان داشته باشید و دو مورد از این‌ها هم باشد: زخم تناسلی، التهاب چشم، ضایعهٔ پوستی یا پاترژی مثبت. علت‌های دیگر هم باید کنار گذاشته شوند.
درمان
بهجت درمان قطعی ندارد، ولی اغلب می‌شود نشانه‌ها را با داروهایی که التهاب را کم می‌کنند مهار کرد: کورتون، داروهای کاهندهٔ ایمنی و داروهای بیولوژیک. برنامهٔ درمان به نشانه‌های شما بستگی دارد و اگر چشم درگیر باشد، چشم‌پزشک هم در درمان همراه است.
آرتریت سلول غول‌آسا (آرتریت تمپورال)
در این بیماری رگ‌ها، به‌ویژه رگ‌های کنار سر، ملتهب می‌شوند. این حالت جدی است و باید فوری درمان شود، چون ممکن است به نابینایی و سکته بینجامد.
نشانه‌ها
- سردردهای مکرر و شدید
- درد یا حساسیت شقیقه و پوست سر
- درد فک هنگام غذا خوردن یا حرف زدن
- مشکل بینایی، مثل دوبینی یا از دست رفتن دید
- حالتی شبیه آنفلوانزا، کاهش وزن و خستگی
بعضی از این بیماران درد و خشکی شانه، گردن و لگن هم دارند که به آن پلی‌میالژیا روماتیکا می‌گویند.
درمان
درمان با کورتون است و پیش از قطعی شدن تشخیص شروع می‌شود. ابتدا دوز بالا و بعد برای مدت طولانی دوز کمتر داده می‌شود، و پیگیری منظم لازم است. کورتون را هرگز ناگهان قطع نکنید.
کی فوری کمک بگیرید؟
- سردرد تازه با درد شقیقه یا درد فک، به‌ویژه با تغییر بینایی: همان روز مراجعه کنید.
- درد چشم، قرمزی زیاد، حساسیت به نور یا تاری دید: همان روز بررسی شود.
- از دست رفتن بینایی: اورژانس است.
- ضعف ناگهانی یک طرف بدن، کج شدن صورت یا اختلال گفتار: با ۱۱۵ تماس بگیرید.
فهرست کامل نشانه‌های خطر را بخوانید.
پرسش‌های پرتکرار
هر آفت دهانی یعنی بهجت؟
نه. آفت دهان خیلی شایع است و علت‌های زیادی دارد. بهجت وقتی مطرح می‌شود که آفت‌ها مکرر باشند و نشانه‌های دیگری مثل زخم تناسلی، التهاب چشم یا ضایعهٔ پوستی هم همراهشان باشد.
آزمایشی هست که بهجت را قطعی کند؟
نه. آزمایش قطعی ندارد. تشخیص با کنار هم گذاشتن نشانه‌ها و کنار گذاشتن علت‌های دیگر داده می‌شود.
کورتون آرتریت سلول غول‌آسا را چرا پیش از قطعی شدن تشخیص شروع می‌کنند؟
چون اگر این بیماری زود درمان نشود، خطر از دست رفتن بینایی وجود دارد.
گام اول، کنار هم گذاشتن نشانه‌ها.
برای نوبت به صفحهٔ نوبت بروید یا با پشتیبانی صحبت کنید. جواب آزمایش‌های قبلی و فهرست داروهایتان را هم آماده کنید.